ભીખ આપવાને બદલે કામ પર લગાવીને શરદ પટેલે બદલ્યું ભિખારીઓનું જીવન

0
894

રસ્તા પર જ્યારે આપણા પાસે કોઈ ભીખ માંગે છે તો તરત જ થાય છે કે આપણે તેને કેટલાક પૈસા જમા કરાવી દઈએ. પરંતુ લગભગ છ વર્ષ પહેલા શરદ પટેલની સામે પચાસ વરસની ભિખારી હાથ ફેલાવ્યો તો તેમણે તેની જિંદગીનું મકસદ મળી ગયુ. એ દિવસે  ભિખારી ને કાંઈક ખાવાના માટે 10 રૂપિયા માંગ્યા તો શરદે તેને વીસ રૂપિયાની પૂરી કચોરી ખવડાવી.

શરદ ઘરે પાછા આવ્યા પરંતુ તેના મનમાં તે ભિખારીનો ચેહરો સામે આવી રહ્યો હતો. તેના મનમાં વિચાર આવ્યો કે જો ભિખારીને 1 વાટકો ચોખા ખાવામાં દેવામાં આવે તો તેની એક ટાઈમ ની ભૂખ મટી જશે. પરંતુ જો એક વાટકો ચોખા પેદા કરવાનો શીખડાવી દઈએ તો તે હંમેશા માટે આત્મનિર્ભર બની જશે. બસ આ વિચાર પટેલના જીવનમાં ટર્નિંગ પોઇન્ટ બની ગયો. તે ભિખારીઓને રોજગાર પર લગાવવાની મુહિમ માં જુટી ગયા. ત્યારથી અત્યાર સુધી તેમણે સવા સો થી વધારે ભિખારીઓને આત્મનિર્ભર બનાવી ચૂક્યા છે અને તે મુહીમ જારી છે.

શરદ અત્યારે લખનૌમાં ભિખારીઓના માટે જે કામ કરી રહ્યા છે તેના માટે તેમણે જબરદસ્ત મહેનત કરવી પડે છે. સૌથી પહેલા તેમણે એ ડેટા ભેગો કર્યો કે શહેર માં કેટલા ભિખારી છે. તેના પછી તેમણે આર.ટી.આઇ થી બેગર્સ હોમ ની જાણકારી કઢાવી. પરંતુ તે ખંડહર મા તબદીલ થઈ ચૂકી હતી અને તેમાંથી એક પણ ભિખારી નહોતો રહ્યો. તેમને ખબર પડી કે એક મહિનામાં ૪૦ લાખ તેના પર ખર્ચી રહ્યા છે પરંતુ ભિખારી રસ્તા પર મરી રહ્યા છે.

2014માં પોતાના મિત્ર મહેન્દ્ર અને જયદીપ ની સાથે મળીને શરદે ભિખારીઓના કલ્યાણ માટે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે કામ નું નામ રાખ્યું ભિક્ષાવૃતિ મુક્તિ અભિયાન અને શરદ તેના સંયોજક બની ગયા. તે ખૂબ જ કઠિન ટાસ્ક હતો. કારણ કે વધારે ભિખારી ભીખ માંગવાનું છોડીને કામ નહોતા કરવા ઇચ્છતા. નશાના આદી હતા અને સમાજની મુખ્ય ધારાથી કટ થઈ ચૂક્યા હતા. તો પણ તેમણે પહેલી સફળતા મળી જયારે ભિખારી તેની વાત માનવા માટે તૈયાર થઈ ગયા.

તેને ભીખ માંગવાની છોડી દીધી તે ભિખારીઓથી પ્રેરિત થઈને નવ બીજા ભિખારીઓને ભીખ માંગવાની છોડી. તો લાગ્યું કે મુહિમ રંગ લાવી રહી છે . આ રીતે શરદની મહેનતથી 129 ભિખારી ભીખ માંગવાનું છોડી ચૂક્યા છે. તેમાંથી 55 ભિખારી નાના-મોટા રોજગાર કરી રહ્યા છે .તેમાંથી ૭૪ અવયસ્ક ભિખારીઓને લખનઉ માં બદલાવ પાઠશાળામાં ભણાવવામાં આવી રહ્યા છે .જેથી તે સારા નાગરિક બની શકે .

મુશ્કેલીઓ થી ભરેલું કામ

મોટી વાત એ છે કે શરદ અને તેના સાથીઓએ કોઈને પણ જબરજસતી ભીખ માંગવાનું નહોતું છોડાવ્યું. ભિખારી ભીખ માંગવાનું છોડે તેના માટે બિહેવીયર થેરેપી ની મદદ લીધી. તેથી ભિખારીઓનો નજરીયો બદલ્યો. તેને કામ કરવાની ઇચ્છા શક્તિ પેદા કરી જ્યારે આ ભિખારી રોજગાર કરવા માંડ્યા અને પૈસા કમાવા લાગ્યા તો એક બીજી એક જ સામે આવી કે તેની પાસે રહેવાની સુવા માટે કોઈ ઠેકાણું નહોતું. તેથી તે ક્યાંય પણ સુઈ જતા હતા. એવામાં રાતમાં ચોર તેમના પૈસા અને સામાન ચોરી કરી લેતા હતા. તેના માટે સરદ પટેલે લાંબો સંઘર્ષ કરવો પડ્યો. ત્યારે જઈને અસ્થાયી શેલ્ટર હોમ ની વ્યવસ્થા કરી શક્યા. હવે શરદ વધારે સમય અહીં પર ભિખારીઓની સાથે રહે છે અને સુવે પણ છે. જેથી તેમની સમસ્યાઓને સારી રીતે સમજી શકે.

તેથી ફરીથી ન જાય જુના ધંધામાં

ભીખ માંગવાનું છોડી ચૂકેલા લોકો પાછા તેના જૂના ધંધામાં જવાથી રોકવા અને નશાથી દૂર રાખવું તે ખૂબ જ મોટી ચુનોતી  હતી.  તેના માટે તેમને આખો દિવસ બીઝી રાખવાનું હતું. શરદે એ બધા માટે આખા દિવસનો રૂટિન બનાવ્યું હતું અને બધાના કામ બાટી દીધા હતા. સવારે ઊઠીને કેટલાક લોકો સફાઈ કરે છે, કેટલાક દૂધ વગેરે લેવા માટે જાય છે. ચા, નાસ્તો બનાવે છે અને પછી બધા કામ પર નીકળી જાય છે. તે પછી સાંજે આવીને સેન્ટર હોમ નું કામ જોવે છે. આરામ કરે છે અને રાતમાં ખાવાના માટે તૈયારી કરે છે.  તેમની રોજ મિટિંગ ભરાતી હતી. તેમાં તેમને સમાજની બીજી સમસ્યાઓ અને સમાધાન થી રૂબરૂ કરવામાં આવે છે. રવિવારે આ લોકો કોઈ સામાજિક સમસ્યા પર કામ કરે છે. શરદ  ભિખારીઓને દરેક મહિને એક સમસ્યા ઉપર ફોકસ કરવાતા. તેમને એક સફાઈ અભિયાન ચલાવ્યું હતું.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here